Stadyumların çim kalitesinin ölçümü: Uydular ile NDVI kullanımı

Daha önce bu yöntemi kullandığımız vakalar çok daha karanlık: Karabağ’da ve Suriye'deki toplu mezarlar... Ancak bu kez dünyada ilk kez aynı tekniği çok daha iç açıcı bir vakada kullandık: "Futbol."

---

Öncelikle belirtelim, OSINT TURK’ün futbol veya spor ile direkt bir ilgisi yok. Vaka çalışmalarımızdaki asıl odağımız, OSINT’te kullanılan teknikleri daha ileriye götürebilmek için yaptığımız teknik araştırmalar, yani “metodolojidir”.

Normalde bu yöntemi kullandığımız vakalar çok daha karanlık: Karabağ’da ve Sednaya'nın etrafında toplu mezarların olduğu noktaları keşfetmiştik. Bu kez dünyada ilk kez aynı tekniği çok daha iç açıcı bir vakada kullandık: “Futbol”. Sonuç beklediğimizden çok daha keyifli çıktı — bir sahanın bir yıllık “günlüğünü” uzaydan okuyabiliyoruz. Hiçbir takımın güzellemesini yapmıyoruz; sadece elimizdeki bir yöntemi sınıyoruz: NDVI.

NDVI nedir ve nasıl kullandık?

NDVI yani Normalized Difference Vegetation Index, oldukça basit bir prensibe dayanıyor. NDVI’ın kalbi olan bu prensibi şöyle düşünün: sağlıklı çim, gözümüzün görmediği kızılötesi ışığı bolca geri yansıtır, kırmızı ışığı ise yutar yani soğurur. Kullandığımız uydu bu iki dalga boyunu ölçüp basit bir orana çeviriyor. Sayı 0’a yakınsa altta çıplak toprak var demektir; 0,7–0,9 bandı ise bakımlı, stadyum kalitesinde çim anlamına gelir.

Bu sayede, vaka çalışmamızda üreteceğimiz tek bir sayıyla ‘herhangi bir sahanın çim kalitesi ne kadar iyi?’ sorusuna yanıt veriyoruz.

Kullandığımız uydu, Avrupa’nın ücretsiz 10 metre çözünürlükteki uyduları. Birkaç günde bir tepemizden geçiyor. Her stadın tam orta sahasına küçük bir kutu çizdik — böylece gölgeler ve diğer değişkenleri eledik — ve bir yıllık NDVI’yi gün gün çıkardık. Ayrıca bulutlu günleri de ayıkladık. Tüm bu iyileştirmelerin ardından hala grafikte görünen anomalileri tek tek inceleyerek açıkladık.

Galatasaray: Kuzeyin soğuk stadyumu

OSINT TURK’ün sizler için oluşturduğu 3 boyutlu Galatasaray Stadyumu Çim Kalitesi Simülatörüne gitmek ve dünyada benzeri olmayan bir futbol haberi deneyimi yaşamak için butona tıklayın.

---

Galatasaray’ın sahası genele baktığımızda 0,73–0,76 bandında, gayet sağlıklı seyretti. Nisan’a gelince saha resmen zirve yaptı: 0,90. Üstelik oldukça homojen (sapma sadece 0,006). Bu, profesyonel bakım yapıldığını gösteriyor.

Sonra karşımıza çok enteresan bir false positive veri çıktı. 15 Mayıs’ta NDVI birden düşüyor. O gün grafikteki ani düşüşün sebebini ancak çok daha net bir uydu görüntüsü çekerek anlayabildik: “Şampiyonluk kutlaması”. (Aşağıdaki görsel tarafımızca çekilmiş olup tüm Galatasaray taraftarı okurlarımıza armağandır. Bu tarihi fotoğrafı paylaşırsanız OSINT TURK’e referans vermeyi unutmayınız.)

19 Aralık’ta ise daha da tuhafı: NDVI eksiye düştü. Sebep sahaya serilen kırmızı bir örtü — kırmızı yüzey kızılötesini yansıtmaz, biz de ‘negatif’ okuduk. Bu kırmızılık muhtemelen bir bakım çalışması veya başka bir kutlama çalışması, tam anlayamadık.

Asıl gösteri Mayıs sonunda: saha birkaç günde 0,84’ten 0,10’a çakıldı. Bu, eski çimin söküldüğü günleri gösteriyor. Haziran boyunca NDVI düzenli tırmandı: 0,10 → 0,20 → 0,36 → … → 0,68. Yani yeni serilen çim kök tutup yeşeriyor; biz de bunu uzaydan gün gün görebiliyoruz.

Fenerbahçe: Deniz ikliminin stadyumu

OSINT TURK’ün sizler için oluşturduğu 3 boyutlu Fenerbahçe Stadyumu Çim Kalitesi Simülatörüne gitmek ve dünyada benzeri olmayan bir futbol haberi deneyimi yaşamak için butona tıklayın.

---

Fenerbahçe’nin sahası bütün yıl yüksek seyretti. Zirvesi 0,89, üstelik sapması 0,003 — yani Galatasaray’dan bile daha homojen, kusursuz bir halı gibi anlamına geliyor.

Kışın bile 0,70 civarında Galatasaray’a göre yeşil kaldı, ki bu az şey değil. Bunun sebebi, Marmara denizinin kenarında, kışların İstanbul’un kuzeyine kıyasla daha ılıman geçmesi.

Bu sahanın da sezon sonu hikâyesi aynı bitti: 2 Haziran’da saha NDVI değeri 0,10’a indi, yani çim söküldü. Şu an (25 Haziran) 0,45’te; yani yeni diklen çimler hala taze, Galatasaray kadar toparlanmamış. (Çünkü belli ki Galatasaray yaklaşık 10 gün önce yeni saha hazırlıklarına başlamış)

Not: 6 Ocak, 7 Şubat ve 25 Şubat’taki bulutlu günlerden kaynaklı false positiveleri ayıkladık.

İKİ TAKIMIN BİLİMSEL KARŞILAŞTIRMASI

İki emsal alandan aldığımız verileri karşılaştırdığımızda ise şu noktalar ön plana çıktı:

• İki takımın da çimlerinin tüm yıl boyunca en kaliteli olduğu seviyeler neredeyse berabere. İkisi de büyüme mevsiminde ‘maça hazır’ sahalar (0,90 ve 0,89). Ama homojenlikte Fenerbahçe bir tık önde.

• Kışın yollar ayrılıyor. Fenerbahçe’nin çim kalitesi kışın 0,70’lerde gezerken Galatasaray 0,43– 0,52’ye iniyor. Buna yönelik en mantıklı açıklamamız coğrafya: Fenerbahçe’nin stadyumu Kadıköy’de, Marmara’nın hemen yanında, deniz seviyesinde — ılıman, yumuşak kış geçiriyor. Galatasaray’ın stadyumu ise Seyrantepe’de, daha yüksek ve iç kesimde; soğuk vurunca çimler ister istemez etkileniyor.

• İkisi de sezon sonu çimi yeniledi. Galatasaray yaklaşık 10 gün önce başladı, o yüzden 25 Haziran’da (bugün) çim kalitesinde daha ileride (0,68’e karşı 0,45).

---

(OSINT TURK olarak bu vaka çalışmasında edindiğimiz tecrübe ve becerileri gerektiğinde çok daha ciddi uluslararası krizlerde kullanacağımızdan emin olabilirsiniz.)

---